1 Het volk dat in duisternis ronddoolt

ziet een schitterend licht.

Zij die in het donker wonen

worden door een helder licht beschenen.

2 U hebt het volk weer groot gemaakt,

diepe vreugde gaf U het,

blijdschap als de vreugde bij de oogst,

zij jubelen als bij het verdelen van de buit.

Jesaja 9:3

NBV
de stok op hun schouder, de zweep van de drijver
NBV21
de stok op hun schouder, de staf van de drijver

De NBV heeft het hier over een ‘zweep’, maar het Hebreeuwse woord dat hier staat, wordt gebruikt voor ‘staf’: een herdersstaf, een stok om mee te slaan, of als symbool van macht (‘scepter’). In het boek Jesaja zijn er zeven gevallen waarin ‘stok en staf’ in combinatie voorkomen. In al die gevallen staan ze symbool voor Assyrië. Door steeds met ‘stok en staf’ te vertalen, blijft dit opvallende motief beter herkenbaar.

3 Het juk dat op hen drukte,

de stok op hun schouder, de staf van de drijver,

U hebt ze verbrijzeld, zoals Midjan destijds.

4 Iedere laars die dreunend stampte

en elke mantel die doordrenkt is van bloed,

ze worden verbrand,

ze vallen ten prooi aan het vuur.

Jesaja 9:5

NBV
Goddelijke held
NBV21
Sterke God

Het rijtje namen in Jesaja 9:5 is heel bekend. De NBV geeft de tweede naam in de rij weer als: ‘Goddelijke held’. Toch is het beter om dit te vertalen als ‘Sterke God’. Ten eerste ligt het vanuit het Hebreeuws voor de hand om het woord dat de NBV als zelfstandig naamwoord opvat (‘held’) te zien als bijvoeglijk naamwoord (‘sterke’). In de tweede plaats heeft deze titel – net als de voorafgaande en de volgende –betrekking op God: het is een naam voor de messiaanse koning waarin klinkt hoe God – de sterke God – door de messiaanse koning werkzaam zal zijn. Tot slot is dezelfde uitdrukking in Jesaja 10:21 ook met ‘sterke God’ vertaald, en in Deuteronomium 10:17 met ‘machtige God’.

5 Een kind is ons geboren,

een zoon is ons gegeven;

de heerschappij rust op zijn schouders.

Deze namen zal hij dragen: Wonderbare raadsman,

Sterke God, Eeuwige vader, Vredevorst.

6 Groot is de heerschappij en zonder einde de vrede

voor de troon van David en voor zijn koninkrijk;

ze zijn gegrondvest op recht en gerechtigheid

en staan vast voor altijd en eeuwig.

De heer van de hemelse machten

brengt dit in zijn vurige liefde tot stand.

De opgeheven hand van de heer

7 De Heer heeft zijn woord op Israël afgestuurd,

het heeft Jakobs volk getroffen.

8 Het volk van Efraïm, de inwoners van Samaria,

zij hebben het ondervonden.

Hoogmoedig en verwaten zeiden ze:

9 ‘De bakstenen muren zijn ingestort,

wij herbouwen met gehouwen steen;

de vijgenbomen zijn geveld,

wij planten ceders in hun plaats.’

10 De heer heeft Resins vijanden tegen hen opgezet,

Hij heeft hun tegenstanders opgehitst:

11 vanuit het oosten viel Aram aan,

vanuit het westen de Filistijnen,

en zij verslonden Israël met huid en haar.

Maar nog is zijn woede niet bekoeld,

nog is zijn hand tegen hen opgeheven.

12 Het volk keert niet terug naar wie hen sloeg,

de heer van de hemelse machten zoeken zij niet.

13 Daarom zal de heer bij Israël op één dag

kop en staart, palmtak en riet afsnijden;

14 de kop zijn de oudsten en aanzienlijken,

en de staart de leugenprofeten.

15 De leiders van dit volk werden misleiders,

het volk dat leiding zoekt, is op een dwaalspoor gebracht.

16 Daarom wil de Heer hun jongeren niet sparen,

zich over hun wezen en weduwen niet ontfermen.

Heel het volk is goddeloos en zondig,

iedereen verkondigt dwaasheid.

Maar nog is zijn woede niet bekoeld,

nog is zijn hand tegen hen opgeheven.

17 Hun goddeloosheid woedt als een verterend vuur:

dorens en distels verbranden, het bos vat vlam,

en alles verdwijnt in dikke rook.

18 De toorn van de heer van de hemelse machten

zal het land in duisternis hullen,

het volk valt ten prooi aan het vuur.

De mensen zullen elkaar niet ontzien:

19 men bijt naar rechts, maar de honger blijft,

men hapt naar links, maar raakt niet verzadigd,

zelfs het vlees van hun verwanten eten zij.

20 Manasse eet Efraïm, Efraïm Manasse,

en samen storten zij zich op Juda.

Maar nog is zijn woede niet bekoeld,

nog is zijn hand tegen hen opgeheven.

Heb jij de NBV21 al gereserveerd?

De NBV21 is de bijbelvertaling van de 21e eeuw. De NBV21 combineert al het goede van de NBV met alles wat er nog beter kon. Het resultaat: een vertaling die vertrouwd voelt en als nieuw. De NBV21 verschijnt in oktober 2021.